Tot vier maanden wachten op afspraak bij specialist: zo kan het eventueel sneller
Gepubliceerd op 25 april, 2025
Wie een consultatie bij een specialist wil, moet heel wat geduld oefenen. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van consumentenorganisatie Testaankoop. Gemiddeld wachten patiënten 81 dagen – bijna drie maanden – voor ze bij een cardioloog, longarts of psychiater terechtkunnen. En bij sommige specialisten moet je zelfs nog langer wachten, al zijn er manieren om sneller aan een consultatie te komen.
Een vertroebeld zicht? Dat wordt wellicht wachten tot na de zomer. De langste wachttijden voor specialisten zijn er bij de oogartsen. Gemiddeld moeten Belgische patiënten met oogproblemen maar liefst 131 dagen wachten op een afspraak – dat is meer dan vier maanden. Ook bij dermatologen (114 dagen) en gynaecologen (112 dagen) zijn de gemiddelde wachttijden best lang, meent professor Huisartsengeneeskunde Dirk Devroey (VUB). “Er is niet alleen een tekort aan huisartsen, ook aan specialisten. Het door de overheid opgelegde maximumaantal studenten dat aan de vervolgopleiding arts-specialist mag beginnen, verergert de zaak nog.”
Lange wachttijden zijn er quasi overal, zo leert onderstaand overzicht van Testaankoop. Bij een radioloog kan je het snelste op consultatie, met een gemiddelde wachttijd van ‘slechts’ 31 dagen.
Zo lang moet je gemiddeld wachten voor een afspraak bij een specialist
Belgisch gemiddelde in aantal dagen
Of er een verschil in wachttijd is tussen een consult in het ziekenhuis of in een privépraktijk onderzocht Testaankoop niet. Afhankelijk van waar je woont, kan het wel iets beter of slechter uitpakken, weet woordvoerder Laura Clays. “Hier in Vlaanderen duurt het gemiddeld 74 dagen – ruim twee maanden – voor je bij een specialist terecht kan. In Wallonië moet je gemiddeld 96 dagen je geduld oefenen – meer dan drie maanden. Het snelste, na 58 dagen, kunnen Brusselse patiënten op consultatie.”
“Vlaanderen doet het over het algemeen dus beter dan het gemiddelde. Weet wel dat de wachtrij hier voor dermatoloog (123 dagen) en gynaecoloog (122 dagen) langer is.” Bij de Vlaamse oogarts (118 dagen) bijvoorbeeld geraak je dan weer sneller aan de beurt.
Voor een echt dringende consultatie zal de huisarts zelf rechtstreeks met een specialist bellen voor een afspraak
– Dirk Devroey, professor huisartsengeneeskunde VUB
Of dit over het algemeen te lange wachttijden zijn om aanvaardbaar te zijn? Devroey: “Goh, het is natuurlijk een verschil of je bij de dermatoloog op raadpleging wil voor de jaarlijkse controle van je zwarte vlekjes, dan wel of het voor een plots ernstige geval van eczeem is.”
46 dagen wachten op medisch onderzoek
Ook voor medische onderzoeken waarvoor je eerst al bij de huisarts bent gepasseerd, is het vaak aanschuiven geblazen. De gemiddelde wachttijd voor een biopsie, scan of een specifieke meting is 46 dagen. Er zijn wel grote verschillen tussen de onderzoeken. Een eenvoudige röntgenfoto lukt meestal nog wel binnen 20 dagen, maar voor een mammografie bedraagt de wachttijd gemiddeld 76 dagen. Je zal maar net een knobbeltje in de borst gevoeld hebben… Voor een MRI-scan, om bijvoorbeeld tumoren, cysten en artrose op te sporen, bedraagt de wachttijd gemiddeld 49 dagen.
Zo lang moet je wachten om een onderzoek te krijgen
Aantal dagen
Ook 58 dagen wachten op een hartfilmpje – een elektrocardiogram – is lang als je vreest dat je tikker er wel eens plots mee zou kunnen ophouden, toch? “Voor echt dringende consultaties waarbij de gezondheid in het gedrang komt – denk aan mogelijke kankers of een dreigend hartinfarct – zal de huisarts voor een snelle afspraak zorgen door zelf rechtstreeks met een specialist of diens kabinet te bellen. Dat moet hij uiteraard wel kunnen motiveren. Daarnaast kan de huisarts de patiënt naar spoed doorverwijzen of zelf alvast een behandeling opstarten.”
Voor sommige mensen betekent dit dat ze langer met klachten blijven rondlopen. Dat is niet alleen frustrerend maar soms ook ronduit gevaarlijk
– Laura Clays, woordvoerder Testaankoop
Net als voor raadplegingen liggen ook voor medische onderzoeken de wachttijden in Wallonië (63 dagen) veel hoger dan in Vlaanderen (38 dagen) en Brussel (37 dagen). “Deze verschillen tonen aan dat de toegang tot gezondheidszorg niet gelijk is in België”, zegt Laura Clays van Testaankoop. “Voor sommige mensen betekent dit dat ze langer met klachten blijven rondlopen, of dat hun diagnose uitgesteld wordt. Dat is niet alleen frustrerend, maar soms ook ronduit gevaarlijk.”
Zo kan het sneller
Voor dringende zaken kan je dus je huisarts vragen een afspraak te maken, wat doorgaans wel wat tijdwinst oplevert. De kans is dan wel groot dat je een privéconsultatie krijgt, bij een (deels) ongeconventioneerde arts die daarvoor extra aanrekent, aldus Devroey. “Sommige artsen werken echt met twee verschillende soorten afspraken, waarbij ze voor dringende raadplegingen een supplement aanrekenen. Daar heb ik toch mijn bedenkingen bij. Zo krijg je geneeskunde op twee snelheden, waarbij wie het zich kan of wil permitteren sneller geholpen wordt.”
Wat met onderzoeken na de kantooruren? “Dat patiënten om 23 uur, of zelfs in het midden van de nacht, onder dure MRI-scanners en andere gespecialiseerde beeldvormingsapparatuur liggen, is al schering en inslag. Op zich is dat nuttig gebruik van die apparatuur, maar dikwijls worden ook daarvoor supplementen aangerekend.”
Zelf op zoek
Baat het dan om zelf op zoek te gaan naar een beschikbare specialist ergens te lande? Onder meer via het online afsprakenplatform Doctena kan je zelf rechtstreeks in de agenda van meer dan 5.000 Belgische huisartsen, tandartsen, dermatologen, gynaecologen en vele andere zorgprofessionals duiken. “Via een slimme zoekfunctie kan je meteen alle beschikbare afspraakopties zien, inclusief eventuele last minutes”, legt CEO Alain Fontaine uit. “Patiënten kunnen er ook voor kiezen om meldingen te ontvangen wanneer er nieuwe tijdstippen vrijkomen, vaak al binnen enkele dagen, waardoor ze sneller toegang krijgen tot zorg dan via traditionele systemen.”
Een online afsprakenagenda is een goede zaak voor wie snel voor het eerst bij de cardioloog of dermatoloog langs wil. Zelf kies ik echter liever iemand op een andere basis dan louter diens agenda
– Dirk Devroey, professor huisartsengeneeskunde VUB
Zelf konden we via Doctena donderdagochtend nog voor dezelfde avond een afspraak maken met een Leuvense cardioloog, om 18 uur of om 18.30 uur. Met een verdacht huidvlekje konden we desgewenst vrijdag om 14 uur nog razendsnel langs bij welgeteld één Antwerpse dermatoloog. Bij alle andere huidspecialisten op het platform was het weken- of maandenlang wachten. “Dit is een goede zaak voor wie snel voor het eerst bij de cardioloog of dermatoloog langs wil”, zegt Devroey. “Zelf verkies ik echter een aanbevolen arts, of kies ik iemand op een andere basis dan louter zijn agenda.”