Kankerscreening voor mannen en vrouwen

Kankerscreening voor mannen en vrouwen, by Doctena

Kankerscreening voor mannen en vrouwen

 

Kankerscreening voor mannen en vrouwen. Regelmatig bewegen, een gezonde en gebalanceerde voeding en een gezonde levensstijl kunnen zorgen voor een goede algemene gezondheid en kunnen de gevoeligheid voor de ontwikkeling van kanker, kwaadaardige tumoren en andere ernstige ziektes verminderen. Iedereen moet bij zijn arts ook inlichtingen inwinnen over het risico op verschillende soorten kankers en over de verschillende kankerscreeningtesten.

Kankerscreeningtesten worden gebruikt om onderliggende kwaadaardige gezwellen of kanker op te sporen bij personen die geen symptomen vertonen. Dankzij kankerscreeningtesten kunnen kankergezwellen in het vroegste stadium ontdekt worden, als het gezwel nog zeer klein is en nog niet uitgezaaid is naar andere lichaamsdelen.

De onderstaande richtlijnen voor kankerscreening worden aanbevolen aan de meeste volwassen mannen en vrouwen.

  1. Borstkanker

Vóór ze een borstkankerscreening laten uitvoeren, moeten vrouwen ingelicht worden over alle beperkingen, voordelen en mogelijke nadelen van een mammografie.

  • Vrouwen tussen 40 en 44 jaar kunnen kiezen voor een jaarlijkse screening op borstkanker met behulp van een mammografie. Met mammografieën bedoelen we borströntgenfoto’s.
  • Vrouwen tussen 45 en 54 jaar moeten jaarlijks een mammografie laten maken.
  • Vrouwen boven de 54 jaar kunnen overschakelen op een tweejaarlijkse borstkankerscreening. Ze kunnen ook blijven kiezen voor een jaarlijkse mammografie.
  • Vrouwen gaan best verder met borstkankerscreening zolang ze gezond zijn en hun levensverwachting tien jaar of meer bedraagt.
  • Sommige vrouwen met een specifieke genetische aanleg, familiale geschiedenis of andere risicofactoren krijgen het advies om zowel een mammografie als een MRI te laten uitvoeren tijdens de jaarlijkse kankerscreeningtesten. Het valt op dat het percentage vrouwen met een verhoogd risico vrij laag is.
  1. Prostaatkanker

Er wordt nog steeds onderzoek verricht naar de mogelijke voordelen van prostaatkankerscreening tegenover de potentiële schade die aangericht kan worden door het onderzoek naar kwaadaardige prostaattumoren en de aansluitende behandeling. Daarom vragen mannen best de mening van hun dokter over het al dan niet deelnemen aan prostaatkankerscreening.

  • Vanaf de leeftijd van 50 jaar bespreken mannen best met hun arts of een prostaatkankeronderzoek nodig is.
  • Afro-Amerikaanse mannen of mannen van wie een broer of de vader vóór zijn 65ste prostaatkanker kreeg, moeten overleggen met hun dokter en zich vanaf 45 jaar laten testen.
  • Prostaatkankerscreening gebeurt door een PSA-bloedtest, al dan niet in combinatie met een rectaal onderzoek. De onderzoeksfrequentie hangt meestal af van de PSA-waarde.
  1. Baarmoederhalskanker

  • Vrouwen laten zich best een eerste keer screenen op baarmoederhalskanker op de leeftijd van 21 jaar. Vrouwen jonger dan 21 jaar moeten zich nog niet laten testen.
  • Tussen 21 en 29 jaar laten vrouwen best om de drie jaar een uitstrijkje nemen. Vrouwen in die leeftijdscategorie moeten alleen een HPV-test laten doen als de resultaten van het uitstrijkje afwijkend zijn.
  • Vrouwen tussen 30 en 65 jaar moeten om de vijf jaar een uitstrijkje laten nemen én een HPV-test laten doen. Dokters zijn daar voorstander van, maar in die leeftijdscategorie is een uitstrijkje om de drie jaar ook goed.
  • Vrouwen ouder dan 65 jaar die de voorbije 10 jaar regelmatig gescreend werden op baarmoederhalskanker en daarbij negatief testten, moeten geen verder onderzoek ondergaan. Na de stopzetting van de screening moet ze niet meer hernomen worden. Vrouwen met een voorgeschiedenis van ernstige baarmoederhalsafwijkingen in een voorstadium moeten zich na de detectie van die afwijkingen echter gedurende een periode van minstens 20 jaar blijven laten screenen, zelfs na hun 65ste
  • Ook vrouwen die ingeënt zijn tegen HPV volgen de richtlijnen voor baarmoederhalsscreening per leeftijdscategorie best op.
  • Kankerscreeningtesten zijn niet nodig voor vrouwen die een volledige hysterectomie (chirurgische verwijdering van de baarmoeder en baarmoederhals) hebben ondergaan om een andere reden dan baarmoederhalskanker of indien ze geen voorgeschiedenis hebben van kankerdetectie in een voorstadium of familiale geschiedenis van baarmoederhalskanker.

Voor een aantal vrouwen met een medische voorgeschiedenis zoals orgaantransplantatie, HIV, contact met DES enz. kan het screeningprogramma voor baarmoederhalskanker verschillen met dat van hierboven. Die vrouwen moeten hun arts raadplegen voor een eigen programma.

  1. Longkanker

Personen met een gemiddeld risico op longkanker moeten geen kankerscreeningtesten laten uitvoeren. Personen met een verhoogd risico zoals rokers bv. moeten daarentegen wel gescreend worden op longkanker.

  • Longkankerscreening wordt aanbevolen aan personen tussen 55 en 74 jaar die in goede gezondheid verkeren maar een rookgeschiedenis van minstens 30 pakjaren hebben en in de voorbije 15 jaar gestopt zijn met roken of nog steeds roken.
  • Met een pakjaar wordt het aantal jaren bedoeld dat iemand gerookt heeft vermenigvuldigd met het aantal pakjes per dag. Dat betekent dat een persoon die 30 jaar lang 1 pakje sigaretten per dag gerookt heeft een rookgeschiedenis van 30 pakjaren heeft. Hetzelfde geldt voor iemand die gedurende 15 jaar 2 pakjes sigaretten per dag gerookt heeft.
  • Longkankerscreening gebeurt door een jaarlijkse LDCT of lagedosisscan van de borstkas.
  1. Endeldarmkanker, dikkedarmkanker en poliepen

Mannen en vrouwen van 50 jaar of ouder moeten de hieronder vermelde kankerscreeningtesten laten uitvoeren om dikkedarmkanker, endeldarmkanker en poliepen op te sporen. Indien ze beschikbaar zijn, zou er eerst gekozen moeten worden voor screeningtesten die poliepen en kanker in het beginstadium opsporen.

  • Enkele aanbevolen onderzoeken die kanker helpen opsporen:
    • jaarlijkse FIT of fecaal immunochemische test. Dat kan gebeuren met een testkit waarmee thuis een staal van de stoelgang kan worden opgevangen. Een enkele test uitgevoerd in het ziekenhuis volstaat niet. Als de testresultaten positief zijn, moet de patiënt een coloscopie laten uitvoeren. (OR)
    • sDNA of DNA-ontlastingstest, eenmaal om de drie jaar. Als de testresultaten positief zijn, moet de patiënt een coloscopie laten uitvoeren. (OR)
    • jaarlijkse gFOBT of guaiac-gebaseerde fecaal occult bloedtest. Daarvoor kan een testkit gebruikt worden waarmee thuis een staal van de stoelgang kan worden opgevangen. Een enkele test uitgevoerd in het ziekenhuis volstaat niet. Als de testresultaten positief zijn, moet de patiënt een coloscopie laten uitvoeren.
  • Enkele aanbevolen testen die kanker en poliepen helpen opsporen:
    • Coloscopie, eenmaal om de tien jaar uit te voeren, (OR)
    • Virtuele coloscopie of CT-colografie, eenmaal om de vijf jaar. Als de testresultaten positief zijn, moet de patiënt een coloscopie laten uitvoeren. (OR)
    • Dubbel-contrast bariumklysma, eenmaal om de vijf jaar. Als de testresultaten positief zijn, moet de patiënt een coloscopie laten uitvoeren. (OR)
    • Flexibele sigmoïdoscopie, eenmaal om de vijf jaar. Als de testresultaten positief zijn, moet de patiënt een coloscopie laten uitvoeren.

Het screeningprogramma voor mensen die kwetsbaarder zijn voor het ontwikkelen van dikkedarmkanker (vanwege genetische aanleg, familiale geschiedenis of andere risicofactoren) zal afwijken van het programma hierboven. Deze personen overleggen best met hun dokter en kiezen voor een passend kankerscreeningprogramma.

  1. Baarmoederkanker/Endometriumkanker

  • Vrouwen in de menopauze raadplegen best hun dokter die hen inlicht over de verschillende risico’s en symptomen van endometriumkanker. Elk onverklaarbaar vaginaal verlies of vaginale bloeding moet onmiddellijk aan de arts worden gemeld.
  • Omwille van een persoonlijke of familiale medische voorgeschiedenis kunnen vrouwen jaarlijks een endometriumbiopsie laten uitvoeren. Praat met de dokter over uw voorgeschiedenis en stel een eigen programma op.

——————

Keer terug naar de blog en de andere artikels

PS: Doctena is een medische onlinereserveringsdienst en is beschikbaar in Oostenrijk, België, Duitsland, Luxemburg, Nederland, en Zwitserland.

.